Pokrzywa – w jaki sposób można stosować napar z pokrzywy?

pokrzywa

Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica L.) jest jednym z gatunków synantropijnych, które potrafią przystosować się do warunków życia w środowisku mocno przekształconym przez człowieka. Próby kliniczne potwierdziły pozytywny wpływ jej stosowania m.in. w leczeniu alergii, artretyzmu, cukrzycy oraz łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. Co ciekawe, potencjał leczniczy pokrzywy zwyczajnej doceniano już w starożytności – świadczą o tym choćby opisy Hipokratesa. (1,2)

Pokrzywa zwyczajna – cenny chwast

Pokrzywa zwyczajna to roślina z rodziny pokrzywowatych (Urticaceae), która rośnie dziko w Azji, Europie, Ameryce Północnej i Afryce Północnej (nie występuje w Afryce Południowej i kręgu polarnym). Ze względu na jej bogaty skład chemiczny (szeroki wachlarz związków bioaktywnych obecnych zarówno w nadziemnych, jak i podziemnych częściach) pokrzywę zwyczajną zalicza się do grupy najcenniejszych roślin stosowanych w fitoterapii. (1,2)

W naszym kraju pokrzywa zwyczajna to pospolity chwast ruderalny, który od stuleci zasiedla podłoża w pobliżu zabudowań, można znaleźć go na pastwiskach, polanach, nad brzegami rzek, jezior czy w wilgotnych lasach liściastych. Roślinę wykorzystuje się nie tylko w ziołolecznictwie, ale również w kuchni, kosmetyce i przemyśle. O jej właściwościach leczniczych i odżywczych rozpisywali się najsłynniejsi lekarze starogreccy i starorzymscy (Hipokrates, Scribonius Largus). W późniejszych okresach dołączyli do nich św. Hildegarda, Paracelsus i Metthiolus. (1)

Uważa się, że pokrzywa zwyczajna może znaleźć zastosowanie w terapii cukrzycy, łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, chorób urologicznych, a nawet w chemoprewencji. Badania in vitro oraz in vivo świadczą m.in. o jej właściwościach antyoksydacyjnych, przeciwzapalnych, antyagregacyjnych (ograniczających zdolność trombocytów do tworzenia skrzeplin), hipocholesterolemicznych (zmniejszających stężenie cholesterolu), hipoglikemicznych (zmniejszających stężenie cukru we krwi). (2)

Pokrzywa zwyczajna – obiecująca i bezpieczna 

sprawdź jak zaparzyć z niej herbatę >>

Wyciągi z pokrzywy stosowano przeciwko niewydolności wątroby w profilaktyce uszkodzeń struktury wątroby szczura. Otrzymane wyniki wskazują na hepatoprotekcyjne właściwości preparatu (m.in. w hepatocytach zaobserwowano niższą aktywność mediatorów stanu zapalnego, ograniczenie apoptozy i nekrozy). (2)

Pokrzywa zwyczajna może znaleźć zastosowanie w chorobach alergicznych – w jej składzie znajdują się związki czynne wykazujące właściwości przeciwhistaminowe (w tym pochodne tyrozyny). Badania in vitro wykazują, że ekstrakty z pokrzywy wpływają hamująco na aktywność enzymów w głównych reakcjach zapalnych wywołujących objawy alergii sezonowej. (2)

Warto nadmienić, że ekstrakty z liści i korzeni pokrzywy zwyczajnej są również składnikami kosmetyków i suplementów przeznaczonych do włosów i paznokci. Stosuje się je w charakterze środków wzmacniających włosy oraz zapobiegających łupieżowi i łojotokowi skóry. (1)

Z punktu widzenia fitoterapii – pokrzywa zwyczajna jest rośliną bardzo obiecującą, a przy tym bezpieczną – nie wpływa toksycznie na komórki oraz nie daje poważnych skutków ubocznych (także w terapii długoterminowej). Wskazują na to liczne badania z udziałem pacjentów, którym przez 3-24 miesiące podawano ekstrakt z pokrzywy zwyczajnej. (2)

1. Pieszak M., Mikołajczak P. Właściwości lecznicze pokrzywy zwyczajnej (Urtica dioica L.). Postępy Fitoterapii. 2010;4:199-204

2. Jakubczyk K., Janda K., Szkyrpan S. et al. Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica L.) – charakterystyka botaniczna, biochemiczna i właściwości prozdrowotne. Pomeranian Journal of Life Sciences. 2015;61(2):191-198

Dodaj komentarz